Cəmi altı il keçib Vətən müharibəsindən. Altı il! Hələ neçə ailənin yarası sağalmayıb, neçə evdə şəhidin adı çəkiləndə ürək ağrıyır. Bu gün isə şəhidlərimizi yad etdiyimiz bir gündə müharibənin qarşı tərəfində olmuş siyasi liderin xalqın arasına çıxıb gülümsədiyi, insanlarla danışdığı görüntüləri paylaşırıq. Sonra da onu “demokrat”, “xalq adamı”, “səmimi siyasətçi”, “sülh tərəfdarı” kimi təqdim edirik.

Bir siyasətçinin kamera qarşısında necə göründüyü onun siyasətinin bütün mahiyyəti deyil. Siyasətdə görüntü də var, mesaj da, hesab da. Bir neçə xoş kadrı seçib paylaşmaqla siyasi lider haqqında tamamilə başqa bir obraz yaratmaq mümkündür.

Əsrlər boyu yaşanan tarix isə, heç olmasa, bizi bir az ayıltmalıdır. Tarixə baxanda görürük ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında qarşıdurmanın müxtəlif mərhələlərində azərbaycanlılara qarşı zorakılıq, deportasiya, ərazi iddiaları və müharibə yaşanıb. Xüsusilə 1987-ci ildən başlayaraq hadisələrin ardınca yüz minlərlə azərbaycanlının doğma yerlərindən qovulması və 1990-cı illərdə Azərbaycan ərazilərinin işğalı kimi ağır nəticələr ortaya çıxıb.

Bütün bunların fonunda mən bir şeyi başa düşə bilmirəm: biz niyə hər dəfə siyasi görüntülərə bu qədər tez inanırıq?

Tarix boyu müxtəlif siyasi şüarlar, müxtəlif vədlər, müxtəlif “dostluq” görüntüləri olub. Amma nəticədə Azərbaycan xalqı dəfələrlə ağır itkilərlə üzləşib. Ona görə də tarix bizə ən azı bir şeyi öyrətməlidir: görüntüyə yox, əmələ baxmaq. Sözə yox, tarixə baxmaq.

Sülh istəyirik — əlbəttə ki, istəyirik. Bu gün Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinin yeni mərhələsi var və 8 avqust 2025-ci ildə sülh sazişinin mətni paraflanıb.

Diplomatik münasibət başqa şeydir, xalqın yaddaşı başqa. Dövlətlər masa arxasında otura, razılaşmalar imzalaya bilər. Bu, siyasətin tələbidir. Amma bu, dünən yaşadıqlarımızı unutmağa, şəhidlərimizin ağrısını kənara qoymağa və müharibənin qarşı tərəfində olmuş siyasi lideri bir neçə xoş görüntüyə görə “örnək demokrat” kimi təqdim etməyə əsas vermir.

İnsanın ağlına istər-istəməz bir sual gəlir: bu qədər itki, bu qədər ağrı, bu qədər məhrumiyyət bizə heç nə öyrətməyib?

Bir dəfə çətinliklə üzləşib nəticə çıxarmaq olar. İkinci dəfə də olar. Amma eyni hadisələrdən sonra yenə eyni sadəlövhlüklə davranmaq artıq insanı düşündürür.

Heç olmasa şəhidlərimizi yad etdiyimiz günlərdə bir az dayanıb düşünək.

Kimə necə baxırıq?

Kimi necə təqdim edirik?

Nəyi paylaşırıq?

Və ən əsası — nəyi unuduruq?

Sülh gələcək üçün lazımdır.

Yaddaş isə keçmişə borcumuzdur.

Şəhidlərimizin ruhuna hörmət etmək istəyiriksə, nə sülhdən qorxaq, nə də yaddaşımızı itirək.